Jak być szczęśliwym? Praktyczne wskazówki

Ostatnio pisałam o tym, co psychologia mówi na temat szczęścia (tutaj możesz przeczytać o tym). Dzisiaj czas na praktyczne wskazówki, co zrobić z tą wiedzą.
Na początku umówmy się. To nie będzie wpis o tym, jak pozbyć się wszystkich trosk tego świata. Nie mam zamiaru serwować Ci tutaj cudownej tabletki, która rozwiąże wszystkie Twoje problemy. Dlaczego? Bo jej nie ma. Chociaż różni internetowi magicy twierdzą inaczej, to nic takiego nie istnieje. Szczęście jest zawsze szyte na miarę. Co to znaczy? To, że najwspanialsze rozwiązania działające u jednych, nic nie dają innym. Każda wskazówka czy rada musi pasować do Twojej sytuacji i kontekstu. Tak też potraktuj ten tekst. Pojawią się w nim różne propozycje. Każda może być skuteczna albo żadna może nie zadziałać. Po prostu to sprawdź.
W ostatnim wpisie wspominałam, że naukowcy (na czele z Martinem Seligmanem, ojcem psychologii pozytywnej), przebadali dziesiątki tysięcy ludzi i okazało się, że istnieje szereg działań, które wpływają na to, że ludzie czują się szczęśliwsi. Interwencje te pogrupowano w trzy kategorie, nazywane też rodzajami szczęśliwego życia. Aby być szczęśliwymi, potrzebujemy wszystkich trzech. Jak je rozwijać? Poniżej kilkanaście propozycji, które możesz wykorzystać dla siebie lub swoich uczniów.
Życie pełne przyjemności
Życie pełne przyjemności polega na tym, że zauważasz i delektujesz się pozytywnymi emocjami i wydarzeniami, które dzieją się tu i teraz, a także poszukujesz ich w swojej przeszłości i projektujesz w przyszłości. Nie chodzi tutaj o nic innego, jak o pozwolenie sobie na przyjemność. Niby oczywista sprawa, ale przyznaj się, kiedy ostatnio zrobiłaś coś tylko dla siebie? Zastanów się, co sprawia Ci radość i zrób to. Bez wyrzutów sumienia i myślenia, ile masz do zrobienia w szkole i w domu. Jeśli nie wiesz, co to mogłoby być, podrzucam kilka moich propozycji.
– Codziennie przez 7 dni spróbuj nowej potrawy (smaku).
– Obejrzyj jakiś kultowy film albo serial, którego jeszcze nie widziałaś.
– Zrób sobie lapbook przyjemności. Lapbook to nic innego jak własnoręcznie wykonany album, książka, teczka. Możesz wklejać do niego ilustracje/zdjęcia i opisy dobrych rzeczy, które Cię spotkały albo co tylko chcesz, bo przy tworzeniu lapbooka nie ma żadnych zasad. O lapbookach więcej możecie poczytać TU.
– Stwórz słoik dobrych wspomnień. Znajdź sobie jakiś słoik i regularnie wrzucaj do niego zapisane na karteczkach dobre wydarzenia, które Cię spotkały teraz lub dawniej. Wrzucanie to dopiero pierwszy krok. Ważne jest też czytanie jego zawartości.  Możesz to zrobić sama albo z bliskimi, wyciągać karteczki, czytać, wspominać i ponownie przeżywać. Każdy z członków rodziny może opowiedzieć jak on zapamiętał tę sytuację.
– Zaplanuj idealny poranek albo wieczór. Może to być dosłownie MiracleMorning, czyli metoda, która została stworzona i opisana przez Hala Elroda. Autor w swojej książce proponuje 6 kroków wykonywanych każdego poranka (cisza i kontemplacja, afirmacja, wizualizacja, wysiłek fizyczny, czytanie, pisanie), które pomogły mu uporać z wieloma życiowymi trudnościami. MiracleMorning znajduje zastosowanie m.in. jako działanie wspomagające terapię osób chorujących na depresję, ale może też pomóc ludziom niecierpiącym na żadne zaburzenia uporządkować swój czas i myśli. MiracleMorning (o którym więcej przeczytasz TU) to propozycja. Możesz swój wieczór albo poranek zaplanować zupełnie inaczej. Głównym celem jest tutaj zatrzymanie się i bycie „tu i teraz” i spędzenie przyjemnego czasu.
Interwencje, które możesz zaproponować uczniom
To przestrzeń na wszystko, co lubią Twoi uczniowie. Poniżej znajdziesz kilka interwencji, wymyślonych przeze mnie lub znajomych nauczycieli:
– noc w szkole, a w czasie nich – kino w szkole, planszówki, podchody,
– wypad na wspólne lody/pancake’i/pizzę,
– fabularyzowana gra w mafię,
– turniej gier komputerowych,
– przeprowadzanie na lekcjach quizów za pomocą aplikacji, np. Kahoot,
– czytanie uczniom na głos,
– wspólne przyrządzanie jedzenia,
–hydepark – o tablica, która w 100% należy do uczniów. Każda osoba musze zawiesić na niej coś ciekawego, śmiesznego czy inspirującego,
– rytuały na dzień dobry – zadbaj o to, w jaki sposób zaczynasz dzień z klasami. Może to być szybka rundka, w czasie której uczniowie opowiadają Tobie i rówieśnikom z jakim nastrojem zaczynają dzień albo przeczytanie jakiejś dobrej myśli, słowa na początku dnia i chwila zastanowienia się nad nim.
Życie pełne zaangażowania
Życie pełne zaangażowania to  znajomość swoich mocnych stron i talentów i  jak najczęstsze korzystanie z nich. Pierwszym krokiem jest tutaj refleksja i poznanie swoich mocnych stron i talentów. Poświęć czas na to, aby zgłębić tę kwestię. Być może pomocne będą dla Ciebie następujące pytania: W czym jestem dobra?, Co lubię robić?, Za co inni mnie chwalą? Jakie czynności podejmuję bez zastanowienia, intuicyjnie? Jakie czynności pozwalają mi zapomnieć o całym świecie?, Do jakich działań lubię wracać, powtarzać je, pomimo tego, że były trudne?, Co z tego może się przydać innym ludziom, społeczności, w której żyję? Kiedy poznasz odpowiedzi, będziesz miała jasność co do tego, co możesz zrobić. Poniżej podrzucam jeszcze kilka podpowiedzi.
– Zaproś męża/partnera na randkę z zaletami. To interwencja wymyślona przez zespół profesora Seligmana. Polega na znalezieniu przez pary swoich największych zalet, a następnie zaplanowaniu randki w taki sposób, aby podczas niej partnerzy jak najpełniej korzystali ze swoich mocnych stron.
– Zrób swój prywatny dzień z talentem. Zaplanuj jeden dzień, w którym jak najpełniej będziesz korzystać ze swojego talentu.
– Zorganizuj ze znajomymi giełdę talentów, na której każdy zaprezentuje swój talent i umiejętności, które będzie mógł wymienić za nauczenie się nowej rzeczy od kogoś innego.
Interwencje, które możesz zaproponować uczniom:
– Dzień talentów – zorganizuj czas, w którym każdy uczeń będzie mógł zaprezentować albo opowiedzieć o swoich talentach i mocnych stronach.
–Dzień odwróconych ról – zaplanuj dzień, w którym zadaniem uczniów jest nauczenie nauczycieli czegoś nowego.
–  Zaproś uczniów do tworzenia tablicy inspiracji. Może być tematyczna i dotyczyć np. ciekawych filmów, seriali, książek albo jednego wybranego motywu w kulturze, który uczniowie mają „śledzić”.
– Zadaj niekonwencjonalne zadanie. Może być to np. wideoprojekt „Najkrótsza lekcja świata”. To pomysł, który usłyszałam od uczestniczek moich warsztatów. Chodzi tutaj o zachęcenie uczniów do stworzenia krótkiego filmiku, który w kreatywny, ciekawy i niekonwencjonalny sposób będzie poruszać jedno z planowanych zagadnień przedmiotu, którego uczycie.
– Stwórz z uczniami grę planszową.
– Zorganizujcie w szkole piknik i wprowadźcie zasadę, że każda klasa przygotowuje koszyk z jedzeniem dla innej klasy.
Życie pełne sensu
Jak mówi profesor Seligman, życie pełne sensu to: „świadomość największych swoich zalet oraz ich wykorzystywanie do wychodzenia poza własne ograniczenia i służenia czemuś więcej niż sobie samemu”. Tutaj podobnie jak w poprzednim obszarze, warunkiem wyjściowym jest świadomość swoich mocnych stron i talentów. I o ile w życiu pełnym zaangażowania chodzi o wzbogacanie samego siebie, o tyle w tym obszarze – o czynienie świata lepszym.
– Praktykuj pielęgnowanie w sobie wdzięczności. Jak to zrobić? Możesz prowadzić dziennik wdzięczności, w którym co wieczór zapisujesz dobre rzeczy, które Cię spotkały. Profesor Seligman proponuje odbywanie wizyt dziękczynnych, w czasie których dziękujemy ludziom, którym coś zawdzięczamy.
– Pamiętaj o swojej duchowości. Wierzę, że „ja” to coś więcej niż biologia. Każdy człowiek ma w sobie jakiś transcendentny element, odniesienie do czegoś większego, Siły Wyższej. Możemy różnie to nazywać i przeżywać. Znajdź czas na przyjrzenie się temu, jak u Ciebie wygląda ta sfera, zatroszcz się także o nią.
– Daj sobie czas na pracę z wartościami i misją życiową. Zastanów się co jest dla Ciebie najważniejsze, bez czego nie wyobrażasz sobie życia.  Steven Covey w swojej książce „7 nawyków skutecznego działania” proponuje ćwiczenie polegające na napisaniu swoich mów pogrzebowych. Interesująca perspektywa, prawda?
Interwencje, które możesz zaproponować uczniom:
– Pielęgnuj wdzięczność razem z uczniami. Dobrym sposobem na to jest runda wdzięczności na początku dnia lub lekcji. Poproś uczniów o dokończenie zdania: „Jak to dobrze, że mam…” albo „Dzisiaj jestem wdzięczny(-a)a za…”.  Może się okazać, że taki sposób myślenia i komunikowania będzie dla uczniów trudny. Jednak po pewnym czasie uczniowie przyzwyczajają się do niej i chętnie dzielą się swoimi refleksjami.
– Sklepik z misją. W mojej szkole uczniowie młodszych klas dość często organizują sklepik. W czasie przerw sprzedają w nim przygotowane przez klasę jedzenie (sałatki, ciasto, soki, gofry), a zarobione pieniądze przeznaczają na jakiś cel związany z pomocą innym albo z potrzebami społeczności szkolnej (np. na budowę placu zabaw).
– Zaproś uczniów do wolontariatu. Regularnego albo akcyjnego. Zorganizujcie akcję „Niewidzialna ręka”. Zaproponuj swoim uczniom rozejrzenie się i zobaczenie czy w ich otoczeniu nie ma osób, które potrzebują pomocy. Niekoniecznie chodzi tutaj o zbieranie pieniędzy, ale o dosłowne zrobienie czegoś dla innych. Może to być odśnieżenie chodnika, zrobienie zakupów albo upieczenia ciasta. To doświadczenia, które zmieniają życie uczniów. Widziałam takie rzeczy na własne oczy. Prowadziłam kiedyś tutoring z Michałem, licealistą, który sam wymyślił cudowny projekt społeczny. Michał razem z przyjaciółmi, zaopatrzeni w niezbędne środki, myli okna starszym i samotnym osobom ze swojej miejscowości. Jak łatwo się domyślić, nie skończyło się na sprzątaniu, a dodatkowym owocem projektu było mnóstwo głębokich rozmów i międzypokoleniowych przyjaźni. Polecam z całego serca!
Zachęcam Cię do przetestowania opisanych interwencji. Wypróbuj i zobacz efekty. Masz swoje sposoby na życie pełne przyjemności, zaangażowania i sensu? Podziel się nimi w komentarzu.

Leave a Reply